Kamu Hukuku Nedir?

Kamu hukuku hakkında bilgi vereceğimiz ilerleyen bölümlerde, kamu hukuku nedir, kamu hukuku dalları nelerdir gibi, kamu hukukuna dair tüm detayların aktarımını sizler için gerçekleştirmeye çalışacağız. Hukukun dalları, kamu hukukunun yanında, özel hukuk ve karma hukuk da olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Biz sizlere ilk olarak kamu hukuku hakkında bilgi aktarımında bulunacağız.

Kamu Hukuku Nedir?

Hukuk dalları arasında yer alan kamu hukuku, insanların devletle; ya da devletlerin kendi aralarındaki ilişkilerini düzenlemektedir. Bir kişinin, devletle arasındaki problemlerle kamu hukuku ilgilendiğinde, devletin üstün olduğu ve eşitlik durumunun bulunmadığını belirtmeden geçmemeliyiz. Kamu hukukunda tek taraflı bir devlet iradesi söz konusudur ve devlet, almış olduğu kararları tek başına icra edebilmektedir. Kamu hukuku nedir sorusunun yanıtlarını bu şekilde gözden geçirmemizin sonrasında, kamu hukuku dallarına genel olarak bakıp, ardından da kamu hukuku dallarının her birini tek tek inceleyelim.

Kamu Hukuku Dalları

• Anayasa hukuku
• İdare hukuku
• Ceza hukuku
• İcra iflas hukuku
• Devletler genel hukuku
• Vergi hukuku
• Yargılama hukuku

Kamu hukuku dalları özetle bu şekilde olup, şimdi her birini tek tek inceleyelim:

■ Anayasa Hukuku: Devletin şekil ve teşkilatlanması ile birlikte, organlarını ve söz konusu bu organların işleyişini, kişilerin temel olarak hak ve hürriyetleri ile birlikte, bu hak ve hürriyetlerin güvence altına alınmasına ilişkin kuralların bütününü düzenleyen, kamu hukuku dalları arasında yer alan anayasa hukukudur. Anayasa hukukunun temel aldığı kaynak günümüzde, 1982 anayasasıdır.

■ İdare Hukuku: Kamu hukuku dalları arasında yer alan idare hukuku, devletin idaretinin örgütlenmesini ve işleyişini, bununla birlikte insanların idare ile aralarındaki ilişkileri düzenler. İdari yargılama kanunu, devlet memurları kanunu, Belediye kanunu gibi kanunların, idare hukuku içerisinde ele alındığını belirtmeliyiz.

■ Ceza Hukuku: Hangi eylemlerin suç oluşturduğunu ve söz konusu suç eylemlerini işleyenlere uygulanacak olan kurallar bütününü ceza hukuku oluşturmaktadır. Temel alınan Türk Ceza Kanunu, 1 Haziran 2005’te çıkarılmıştır. Kamu hukuku hakkında bilgi verir ve bu bilgilerin içerisine ceza hukukunu dahil ederken, sorularda sık sık karşınıza çıkma ihtimali bulunan bir kaç noktaya da değinmek istiyoruz: Kanunda yer almayan bir eylem suç sayılmaz ve buna yönelik ceza uygulanmaz. Bir eylemin suç olarak değerlendirilebilmesi için, kanunda o eylem ile ilgili açıkça suç yazması gerekmektedir.

Ceza hukukunda, bir eylemin suç olarak değerlendirilebilmsi için şu özelliklere sahip olması gerekmektedir:
• Söz konusu eylem kanun içerisinde net bir şekilde tanımlanmış olmalıdır.
• Bazı eylemler yapıldığında; bazıları da yapılmadığında suç sayılır. Bu durumlar da kanunda belirtilmiş olmalıdır.
• Bilerek yapılan eylemlerin suç olması ile birlikte, bilmeden, sonucu öngörmeden işlenen suçlar da bulunmaktadır.

Kamu hukukunda, ceza hukukuna göre, taksirli suçlardan hüküm giymiş olanlar kamu haklarından yararlanmaya devam edebilir, oy kullanır, milletvekili ya da memur olabilirler.

Bir suçlunun cezai ehliyeti, o kişinin yaşına göre değişim göstermektedir.
• Yaşı 12’ye kadar olan çocuklar, tam ehliyetsiz olarak bilinirler. Cezai ehliyetleri yoktur.
• 12 – 15 yaş arası çocukların cezai ehliyetleri, onların ayırt edebilme yeteneğine sahip olup olmamalarına göre değişkenlik gösterir. Ayırt edebilme yeteneğine sahip olanlara ceza verilir; sonra da verilen ceza üzerinden indirime girilir. Ayırt edebilme yeteneği olmayanlara ise ceza verilmez.
• Yaşı 15 – 18 arası olanların ayırt edebilme yetenekleri her koşulda var olarak kabul edilir. Ceza alırlar; sonrasında da bu cezaya indirim uygulanır. Tam olmayan ehliyet onlar için de söz konusudur.
• 18 yaşından sonrakiler ise tam cezai ehliyete sahiptirler.
Sağır ve dilsizler için ise verilen yaş değerlerinin üzerine üç yaş daha eklenir. Örneğin 15 yaşına kadar cezai ehliyetleri yoktur. 21 yaşından sonra ise tam cezai ehliyete sahiptirler.

Suç ve cezaya ilişkin, 1982 anayasasında bulunan esasları şu şekilde özetleyebiliriz.
• Mahkeme kararı ile suçlu olduğu belirtilmeyen kimse suçlu değildir.
• Cezanın sorumluluğu kişiye aittir.
• Bulgular kanun dışı yollardan elde edilmiş iseler, delil olarak kullanılamazlar.
• Suç ve cezaların geçmişe döndürülmesi gibi bir durum söz konusu değildir.
• Bir kimse, sözleşmeden doğan bir hükmü yerine getirmedi diye özgürlüğünden alıkonulamaz.

■ İcra İflas Hukuku: Mahkemelerin vermiş oldukları kararın uygulanabilmesi için, devletin organlarının zorlayıcı etkileri ile kamu hukuku dalları arasında yer alan icra iflas hukuku ilgilenmektedir. İcra işlemlerinin yeri mahkemeler değil, icra daireleridir. İflas hukuku ise tacir kişiler için geçerlidir. Onların takibi iflas hukuku tarafından yerine getirilmektedir. İflas masası, borçlu olan tacirin, hacze konu olan tüm mallarına verilen isimdir. İflas eden borçlu sonunda muflis olur.

■ Devletler Genel Hukuku: Uluslararası genel hukuk olarak da bilinen devletler genel hukuku da kamu hukuku dalları arasında yer almaktadır. Devletlerin ve uluslararası hukukun birbiri ile olan ilişkilerini düzenler.

■ Yargılama Hukuku: Adalet dağılımı yapan bağımsız mahkemelerin başvurması gereken yöntem, yargılama hukuku adı ile bilinmektedir.

■ Vergi Hukuku: Devlet ile kişiler arasındaki ilişkileri incelemektedir. Vergiler, kanunda belirlenen şekillerde alınmak durumundadır. Kişilerin mali gücü göz önünde bulundurularak, herkesten vergi alınması durumu söz konusudur.Kamu hukuku hakkında bilgi edinirken, vergi hukuku ile ilgili bu detayları mutlaka göz önünde bulundurmalısınız. Çünkü bu verilere dayalı yanıtlanabilecek soruların karşınıza çıkma ihtimali oldukça yüksektir.

Bir işi yapmak için gerekli izin ya da yetkinin kamu kurumlarından alınması karşılığında verilen verginin adı resim vergisidir. Belirli bir hizmetten yararlanmak için ödenen bedele ise harç adı verilir. Gelir üzerinden alınan vergiler, gelir ve kurumlar vergisidir. Bankacılık, sigortacılık ve KDV gibi vergiler gider üzerinden alınmaktadır. ÖTV, motorlu taşıtlar vergisi, intikal vergisi, veraset vergisi ve emlak vergisi gibi vergiler servet üzerinden alınan vergilerdir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yandex.Metrica Gizlilik Politikaları