Yapım Eki Nedir?

Bu yazımızda sizlere yapım eki hakkında bilgilerden söz ederek, yapım eki nedir, yapım eki almış kelimeler hangileridir sorularına yanıtlar vermeye çalışacağız. Türkçe’mizde bulunan çok sayıda türemiş kelime vardır, ve bu türemiş kelimelerin hemen hemen hepsi yapım eki almış kelimelerdir. O halde dil bilgisine hakim olabilmek adına yapım eki nedir sorusunun yanıtını öğrenmeliyiz…

Yapım Eki Nedir?

Kök halindeki bir kelimeye gelerek, kelimenin anlamını, hatta zaman zaman da türünü değiştiren eklere yapım eki adı verilmektedir. Bunu biraz daha detaylandırmak istersek, bir kelimenin, anlamına yakın en küçük birimine kök denildiğini; ve köklerin de isim kökü, ve fiil kökü olarak ayrıldığını biliyoruz. İşte bu köklere gelip, hem kelimenin anlamını, hem de zaman zaman türünü değiştiren eklere yapım eki adı verilmektedir. Yapım eki almış kelimelere örnekler verdiğimizde, konuyu daha iyi algılayabileceksiniz…

Yapım Eki Almış Kelimelere Örnekler

• Başlık
Başlık kelimesinin kökü Baş’tır. Baş’ı, kafa olarak anlamlandırabiliriz.
Başlık kelimesi ise anlam olarak, kafaya takılan bir çeşit şapkadır.
Lık eki bu nedenle yapım eki olarak kullanılmıştır diyebiliriz.

• Denizci
Denizci kelimesinin kökü Deniz’dir. Ve içerisinde suyun bulunduğu doğal mavilik olarak bilinir.
Denizci kelimesi ise, denizde çalışan kişilere verilen isimdir. Bu kişiler genellikle gemilerde görev yaparlar.
Ci eki burada yapım eki olarak kullanılmıştır.

• Durgun
Durgun kelimesinin kökü Dur’dur. Durmak bir fiildir. Durağanlığı, hareketsizliği ifade eder.
Durgun kelimesi ise sakin anlamında kullanılmaktadır. Durgunluk fiil kökü değil isim köküdür. Hatta bir nitelendirme sıfatı olduğu da söylenebilir.
Gun eki burada yapım ekidir, hem anlam, hem de kelimenin türünü değiştirmiştir.

• Balıkçı
Balıkçı kelimesinin kökü balık’tır. Balık denizde yaşayan bir canlıdır.
Balıkçı ise, balık tutmayı kendisine meslek edinmiş kişidir.
Buradaki çı eki yapım eki olarak bilinmelidir.

• Sözcü
Sözcü kelimesinin kökü Söz’dür. Söz kelimedir, laftır.
Sözcü ise, bir sözü söyleyen kişidir; genellikle grupların lideri, konuşmacıdır.
Cü eki burada yapım eki olarak kullanılmıştır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yandex.Metrica Gizlilik Politikaları