Ünlü Düşmesi Nedir?

Bu yazımızda sizlere ünlü düşmesi ile ilgili bilgilerden söz ederek, hece düşmesi olarak da bilinen ünlü düşmesi nedir sorusunun yanıtını vereceğiz, ve ardından da ünlü düşmesine örnekler vererek, konu hakkında detaylı bilgi sahibi olmanızı olanaklı hale getireceğiz. Günlük hayatta sıklıkla karşılaştığımız bir konu olan ünlü düşmesi hakkında bilgileri, zaman kaybetmeden aktarmaya başlayalım…

Ünlü Düşmesi Nedir?

Bir kelime iki heceli ise, ve ilk hecesi, a, e, o, ö geniş ünlülerinden bir tanesinin de içerisinde bulunması sureti ile kurulmuş ise, kelimenin ikinci hecesinde ise ı, i, u, ü dar ünlülerinden bir tanesi varsa… Söz konusu bu kelimenin içerisinde bir tane ünlü harf bulunan hece ile birleşmesi, ya da, alacağı ekin ilk harfinin ünlü harf olması durumunda, kelimenin ikinci hecesinde bulunan ı, i, u, ü dar ünlüsü düşebilir… İşte bu durum Türkçe’mizde ünlü düşmesi, ya da hece düşmesi olarak bilinmektedir.

Ünlü Düşmesine Örnekler

• Akıl + ı = Aklı
• Ağız + ı = Ağzı
• İleri + le = İlerle
• Gönül + üm = Gönlüm
• Alın + ı = Alnı
• Hüküm + ü = Hükmü
• Devir + ik = Devrik
• Fikir + e = Fikre
• Ömür + üm = Ömrüm
• Oğul + um = Oğlum

Ünlü Düşmesine Aykırılık

Her ne kadar ünlü düşmesinin tanımı belirli olsa da, ünlü düşmesine aykırılık gösteren durumlar da söz konusu olabilmektedir. Yani, verilen tanımın dışında da ünlü düşmesi durumları yaşanabilir… Bu durumları da gözden geçirelim:

-Ünlü düşmesinde her zaman dar ünlüler düşmez; geniş ünlüler de hece düşmesine uğrayabilir:
• Nerede = Nerde
• Burada = Burda

-Arapça bazı isimlere yardımcı fiil eki getirildiğinde de hece düşmesi görülebilir:
• Kayıp + etmek = Kaybetmek
• Zikir + etmek = Zikretmek
• Şükür + etmek = Şükretmek

-Bir kelimenin aldığı ekte geniş ünlü bulunuyorsa, hece düşmesi olmayabilir
• Gönül + e = Gönüle
• Burun + a = Buruna
• Oğul + a = Oğula

-Bazı kelimelerde ünlü düşmesi olmaz
• Oyun + Oyunu
• Okul + a = Okula

-Özel isimlerde ünlü düşmesi kesinlikle olmaz
• Aslı + yı = Aslı’yı
• Cansu + yu = Cansu’yu

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yandex.Metrica Gizlilik Politikaları