Deyim Nedir?

Deyim Nedir?

Bir olayın, durum, ya da kavramın, daha etkileyici bir şekilde ifade edilebilmesi için, en az iki sözcüğün, genellikle gerçek anlamından uzaklaşıp, farklı bir anlam yüklenerek oluşturduğu sözcük grubuna deyim adı verilmektedir. Söz konusu durum, olay, ya da kavramı, sadece iki sözcükle anlatarak, uzun cümleler kurmaktan kurtulabileceğimiz gibi, bu şekilde, gerek yazdıklarımızı, gerek konuştuklarımızı da daha ilgi çekici hale getirebiliriz. Deyim örnekleri, deyimleri daha iyi anlamamıza yardımcı olacaktır.

Deyim Örnekleri

• Dağdan gelip bağdakini kovmak: Bir ortama sonradan girildiği halde, o ortamdakileri beğenmeyip, onların hakkını yemek
• İbret olmak: Yaşanan bir olayın sonucunun, aynı olayı yaşayacak diğer insanlara örnek olması hali
• Mahal kalmamak: Bir şeye olan ihtiyaç halinin sona ermesi
• Acısını çekmek: Yapılan bir yanlışın olumsuz sonuçlarına üzülmek
• Acından ölmek: Çok acıkmış olmak

Deyimlerin Özellikleri

– Deyimler kalıplaşmış cümlelerdir. Bir kelimenin yerine eş anlamlısının koyulamayacağı gibi, kelimelerin yeri de değiştirilemez. Aksi halde anlatım bozukluğundan söz etmek gerekir.
• Kalbi kırılmak
Bu doğru bir kullanımdır, Yüreği kırılmak gibi bir deyim ise yoktur.
• Deliye dönmek
Doğru bir kullanım olup, serseriye dönmek gibi bir deyimden söz edilemez.

Öznel Nesnel Anlatım

– Deyimlerin, zaman; ve kişiye göre çekimlenerek kullanılması mümkündür.
• Gözüne girmek
Bu deyim, “Annemin gözüne girdim” şeklinde kullanılabilir.
• Fındık kırmak
Bu deyim, “Kiminle fındık kırıyorsun” şeklinde kullanılabilir.

– Deyimlerde kullanılan sözcükler gerçek anlamlarından uzaklaşarak, sözcük grubu oluşturduklarında, genellikle mecaz anlamda kullanılırlar.
• Canını çıkarmak
Bu deyim genellikle, yaptığı bir işi en iyi şekliyle yapmak anlamında kullanılmaktadır. Oysa ki gerçek anlamda bakıldığında, öldürmek şeklinde düşünülür ki böyle bir durum söz konusu değildir.
• Gözünden düşmek
Bu deyim, artık değerinin kalmaması anlamında kullanılmakta olup, gerçek anlamda gözden düşenin sadece göz yaşı olabileceği bilinmelidir.

Biyografi Hakkında Bilgi

– Kimi deyimler ise, gerçek anlamlarından uzaklaşmaz.
• Söz dinlemek
Bu deyim, söylenenin yapılması anlamında kullanılmaktadır.
• Sır saklamak
Verilen bir sırrın saklanması anlamında kullanılmaktadır:

-Deyimlerin amacı, olay; ya da durumun ilgi çekici şekilde, kısa; ve öz olarak anlatılmasıdır. Amaçlar içerisinde ders vermek yoktur.
• Burun kıvırmak
Bu deyimde, burnunun kıvrılmasından söz edilmeyip, anlatılmak istenen, beğenmemek’tir.

– Deyimlerin, cümle; ya da sözcük grubu şeklinde olabilmeleri de söz konusudur.
• Etekleri zil çalmak
• başı göğe ermek

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yandex.Metrica Gizlilik Politikaları