Birleşik Kelimelerin Yazımı

Birleşik kelimelerin yazımı hakkında bilgi sahibi olabileceğiniz yazımız içerisinde, birleşik kelimelerin yazılışının, bitişik yazılan, ve ayrı yazılan olmak üzere iki farklı şekilde gerçekleştiğini görebileceksiniz. Birleşik kelimelerin yazım kuralları ile ilgili bilgileri almaya başlamak için, daha fazla zaman kaybetmeyelim…

Birleşik Kelimelerin Yazım Kuralları

• Birleşik kelimelerin yazımında, eğer bir birleşik kelimenin ilk kelimesinde hece düşmesi söz konusu ise, bitişik yazımdan söz etmek gerekir.
Pazartesi = (Pazar + ertesi) Kaynata = (kayın + ata)

• Bazı birleşik kelimelerden ikinci kelime, olmak, etmek gibi, ol, ya da et ile başlayan yardımcı eylemlerle türer, ve bu esnada, bir hece düşmesi, ya da süs türemesi söz konusu olabilir. Bu gibi birleşik kelimelerin bitişik yazılması doğrudur.
Hapsolmak = (hapis + olmak) Halletmek = (hal + etmek)

• Bazı birleşik kelimeler türemeleri sırasında, kelimelerin, benzetme yolu ile anlam değişikliğine uğramasına neden olabilirler ki bu tür birleşik kelimelerin bitişik yazılması gerekir.
Yalıçapkını (Yalı; ve çapkın kelimelerinin çok farklı anlamları bulunsa da, yalıçapkını bir kuş cinsidir. Kavuniçi, kavunun içini değil, bir rengi hatırlatmaktadır.

Düşüncenin Akışını Değiştiren İfadeler

• Yazmak, gelmek, görmek, durmak, bilmek, kalmak, ve vermek fiilleri, a, e, ı, i, y, ü zarf fiil eklerinin yardımı ile birleşik kelime oluşturuyorlarsa, bu birleşik kelimeler bitişik yazılır.
Düşeyazmak = (düş + e + yazmak) Gidebilmek, Gelivermek, Bakakalmak

• Birleşik kelimelerin ikincisi, mış, miş, maz, mez, ır, ir, r, an, en sıfat fiilleri ile kalıplaşmış ise bitişik yazılır.
Dalgakıran = (dalga + kır + an) Külyutmaz, Hayırsever

• Birleşik kelimelerde, kelimelerden biri, ya da ikisi çekimli fiil ise, bitişik yazım söz konusudur.
Biçerdöver, İmambayıldı

• Birleşik kelimelerde, kelimeyi oluşturan ögelerden biri, ya da ikisi emir kipi ise, bitişik yazım söz konusudur.
Yapboz, Sıkboğaz

Paragrafın Konusu

• Birleşik kelime Türkçe, ve yer adı ise, bu birleşik kelimelerin yazımı bitişik olmalıdır
Babaeski, Gümüşhane

Irmak, göl, tepe, dağ, kent, köy… isimleri ile birleşip, belirtisiz isim tamlaması, ya da sıfat tamlaması oluşturan birleşik kelimelerin yazılışı, yer adı ise bitişik olmalıdır.
Ataşehir, Yakaköy, Anıttepe

• Kişi ismi ile ünvanının birleşerek oluşturduğu yer, ve kuruluş adları bitişik yazılmalıdır.
Haydarpaşa, Aliağa

• Ana yönlerin birleşmesi ile oluşan ara yönler bitişik yazılır.
Güneybatı, Kuzeydoğu

Paragrafın Ana Düşüncesi

• Bildiğimiz gibi, üzeri, alt; ve üst kelimeleri yer tarif eder. Ancak bu kelimelerle birleşerek oluşmuş olan, ve yer adı bildirmeyen birleşik kelimeler bitişik yazılır.
Gözaltı, Suçüstü

• Birleşik kelimelerin her biri gerçek anlamını koruyor da olsa, kalıplaşmış olarak bitişik yazımın söz konusu olduğu durumlar da vardır.
Aşçıbaşı, Eloğlu

• Ev kelimesi ile oluşturulan birleşik kelimeler bitişik yazılır
Cezaevi, Huzurevi

• Zade, name; ve hane kelimeleri ile kurulan birleşik kelimelerin yazımı bitişiktir.
Yemekhane, Tasdikname

• İkinci kelimesi, olunmak, olmak, eylemek, edilmek, ve etmek yardımcı fiillerinden biri olan, ve bu kelimeler eklendiği halde ilk kelimesinde hece düşmesi bulunmayan birleşik kelimelerin yazılışı ayrıdır.
Tarif etmek, Yok olmak

Paragrafın Yardımcı Düşünceleri

• Birleşik kelimelerin oluşumu sırasında, hiç bir kelime, ya da en azından ikinci kelimenin anlam değişikliğine uğramaması sonucu, ayrı yazım söz konusu olmalıdır.
Yaban ördeği, El sabunu

• An, en, ar, er, r, maz, mez sıfat fiilleri ile kurulan birleşik kelimeler sıfat tamlaması oluşturuyor iseler, ayrı yazılmaları gerekir
Güler yüz, Çıkmaz sokak

• Bir renk ismi, ve renk kelimesi ile birlikte kurulan birleşik kelimelerin ayrı yazılmaları gerekmektedir.
Taba rengi, Limon sarısı, Kırmızı halı

• Bir renk ismi, ve öncesinde, renk tonunu belirten bir kelime ile kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır
Açık mavi, Koyu yeşil

Paragrafın Başlığı

• Yer isimleri ile birlikte kullanılan yönler, ya da, aşağı, yukarı gibi, yerin konumunu bildiren kelimelerden kurulan birleşik kelimelerin yazım kuralları, ayrı yazılma gerekliliğini ortaya çıkartmaktadır.
İç Anadolu, Uzak Doğu, Güney Ege

• Kişi adları ile oluşturulmuş birleşik kelimeler ayrı yazılır. Ünvanlı kişi adlarından oluşan birleşik kelimelerin yazımı ile ilgili bilgileri ise daha önce sizlerle zaten paylaşmıştık.
İsmet İnönü Bulvarı, Fevzi Çakmak Sokağı

• Sıra, iç, ve dış kelimeleri ile kurulan birleşik kelimelerin yazılışı ayrı olmalıdır.
Hafta içi, Yurt dışı

Paragrafın Anahtar Kelimesi

• Birleşik kelimelerin başında, çift, tek, çok, iki, bir, peşin, sol, sağ, küçük, büyük, orta, dış, iç, karşı, yan, art, arka, ön, ana, üst, alt kelimeleri varsa, bu birleşik kelimelerin yazımı ayrıdır.
Üst kat, Arka kapı

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yandex.Metrica Gizlilik Politikaları