Psikolojide Araştırma Yöntemleri Nelerdir?

Psikolojide araştırma yöntemleri, her araştırmada olduğu gibi bilimsel olarak gerçekleştirilmektedir. Bu noktada ilk olarak bir sorunla karşılaşılır. Sonrasında da söz konusu sorun ile ilgili bilgi toplanır. Toplanan bilgiler incelenir ve inceleme sonucunda elde edilen bilgiler yorumlanır. Son olarak da elde edilen bilgiler belirli kriterlere göre raporlanır. Bu noktada sizlere, psikolojide araştırma yöntemleri nelerdir sorusunun yanıtları arasında yer alan, psikolojide araştırma yöntemleri ders notlarını ilerleyen bölümlerde aktaracağız.

Psikolojide Araştırma Yöntemleri Nelerdir?

Psikolojide araştırma yöntemlerini, istatistiksel, deneysel ve betimsel olarak üç bölümde inceleyebiliriz.

■ Betimsel Yöntemler: Psikolojide araştırma yöntemleri arasında yer alan betimsel yöntemler ile bir davranış tanımlanır, sınıflandırılır ve sonrasında da diğer davranışlar ile olan ilişkisi incelenir. Betimsel araştırma yöntemlerinin oldukça fazla olduğunu da belirtmemiz gerekmektedir. Bunları incelemek istersek:

• Doğal Gözlem: Bir davranışın, hiç bir etkiye ya da müdahaleye maruz kalmadan incelenmesi ve gözlemlenmesi durumuna doğal gözlem adı verilmektedir. Gözlemci, davranışları doğal olarak izlemelidir. Koşullar üzerinde hiç bir etkisi olmamalıdır.

• Sistematik Gözlem: Araştırmacıların belirlemiş olduğu şartlar altında, sadece temel konu olan davranışın gözlemlenmesi durumuna sistematik gözlem adı verilmektedir.

• Testler: Davranışları ve davranışların özelliklerini ölçmede kullanılan psikolojide araştırma yöntemleri arasında yer almaktadır. Geçerli ve güvenilirliğinin olması ise zorunludur.

• Anket: Gelecekte gerçekleşecek olan olaylar hakkında, bireylerin duygu ve düşüncelerini öğrenme yöntemine anket adı verilmektedir.

• Olay İncelemesi: Psikolojide araştırma yöntemleri ders notları arasında olay incelemesinden söz ederken, söz konusu bir olayın, kişinin geçmiş yaşantısı, dosyaları, çevresi… ve daha pek çok detayın baz alınarak incelenmesi durumunun söz konusu olduğunu belirtmeliyiz.

• Mülakat: Bir kişinin düşünce ve davranışlarının belirlenmesine yönelik olarak, yüz yüze yapılan, genellikle uygulamalı alanlarda gerçekleştirilen görüşmeler olarak tanımlanabilir.

■ Deneysel Yöntemler: Psikolojide araştırma yöntemleri nelerdir sorusunun yanıtları arasında yer alan bir diğer isim ise deneysel yöntemlerdir. Kontrol değişkeni ile birlikte, bağımlı ve bağımsız değişkenler baz alınarak uygulanır.

• Bağımlı Değişken: Araştırmada sonuç halinde ortaya çıkan ve bağımsız değişkenden etkilenen değişkendir.

• Bağımsız Değişken: Araştırmadaki sonucu etkileyen, neden durumundaki değişkendir.

• Kontrol Değişkeni: Deneysel araştırmalarda, sonuçlar arasında karşılaştırma yapabilmek için kullanılan değişkendir.

■ İstatistiksel Yöntemler: Psikolojide araştırma yöntemleri ders notları arasında yer alan istatistiksel yöntemler, iki değişken arasındaki ilişkiyi anlayıp, sonucu iststistiki olarak ortaya koyan yöntemlerdir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koyabilmek için korelasyon katsayısı kullanılmaktadır. Söz konusu bu katsayı +1 – -1 aralığında değişmektedir. İki değişken arasında herhangi bir ilişki yok ise 0 katsayısı kullanılır. Pozitif katsayılar, iki değişken arasındaki ilişkiyi, negatif katsayılar ise iki değişken arasındaki zıtlıkları işaret eder. Pozitiflik ne kadar güçlü ise ilişkiler o derece kuvvetlidir. Negatiflik ne kadar güçlü ise ilişkiler arasında o derece zıtlık vardır. İstatistiksel yöntemler ne kadar ilişki olduğunu gösterir; ama bunun nedenlerini ortaya koymazlar. Bu nedenle, deneysel yöntemlerin kullanılması gerektiği unutulmamalıdır.

■ Gelişimsel Yöntemler: Sırasal, boylamsal ve kesitsel yöntemlerden oluşan gelişimsel yöntemler, farklı yaşlardaki bireylerin değişimlerini incelemektedirler.

• Kesitsel Yöntemler: Farklı yaşlardaki bireysel grupların aynı anda incelenmelerini gerçekleştiren yöntemlerdir.

• Boylamsal Yöntemler:Aynı araştırma grubunun, zaman zaman yeniden incelenmesinin gerçekleştirildiği yöntemlerdir.

• Sırasal Yöntemler:Aynı anda hem boylamsal, hem de kesitsel yöntemlerin kullanılması ile yapılan pisikolojide araştırma yöntemleri arasında yer almaktadır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yandex.Metrica Gizlilik Politikaları